محمد تقي المجلسي (الأول)

213

يك دوره فقه كامل فارسى (فارسى)

است حكم ان بيست و هشت دندان است كه پيشتر بيان شد و در شكستن گردن ديت كامله است چنان كه التفات بجانبى نتواند كرد و يا انكه گردنرا چنان ساخت كه چيزى فرو بردن متعذر شد ديت كامله است و اگر اين جنايت زايل شود مستحق ارش است و در لحيين كه دو استخوان است كه بر ذقن ملاقى همديگراند ديت كامله است اگر از دندان جدا باشد مثل كودكان و كسى كه دندان ندارد و اگر با دندان باشد دو ديت واجب ميگردد و در هر دستى نصف ديت كامله است و در شل كردن دست ثلثان ديت دست است و در دست شل ثلث ديت دست سليم است و ديت زايد ثلث ديت دست اصليست و ديت هر انگشت عشر ديت كامله است مقسوم است ديت هر انگشتى بر سه انمله كه سه بند است امّا ديت انگشت ابهام به دو انمله منقسم است و ديت انگشت زائد ثلث ديت انگشت اصلى است و ديت انگشت شل هم ثلث ديت انگشت صحيح و ديت شل ساختن هر انگشتى ثلثان ديت انگشت است و ديت هر ناخنى ده دينار شرعى طلاست اگر نرويد و يا انكه سياه رويد و اگر سفيد رويد پنجدينار است و ديت شكستن پشت ديت كامله است و هم ديت كامله چون پشت را كج ساخت و يا چنان شد كه بر نشستن قادر نيست و اگر صحيح شد ثلث ديت واجب ميگردد و اگر ميان پشت را شكست چنانچه قوّت رفتن و جماع كردن نماند دو ديت واجب مىشود و در قطع كردن مغز پشت ديت كامله است و در هر پستان از زن نصف ديت اوست و ديت سر پستان هم حكم ديت پستان دارد و اگر شير او بسبب جنايت منقطع شد و يا دشوار فرود مىايد ارش واجب مىشود و در هر دو سر پستان مرد ديت كامله است و بعضى گفته‌اند ثمن ديت است و در ذكر ديت كامله است ذكر پير و جوان و كودك و خواجه سراى يك حكم دارد و در حشفه هم ديت كامله است و حشفه سر ذكر است تا انجا كه براى سنّت بريده‌اند و در ذكر عنين ثلث ديت است و در خصيتين ديت كامله است و در هر خصيه نصف ديت است و در ديهء ادره ساختن هر دو خصيه چهارصد دينار شرعى ديتست و اگر نفخش بمرتبهء شد كه پايها فراخ بايد نهاد و قادر بر رفتن نباشد هشتصد دينار ديت واجب ميگردد و در هر لبى از فرج زن نصف ديت زن است و در افضاى زن ديت اوست كه پانصد دينار است و معنى افضاى بعضى گفته‌اند مخرج حيض است و غائط كه يكى گردد يعنى پيش و پس زن و بعضى گفته‌اند كه مخرج حيض و بول را يكى گردانيدن بود و چون زوج بعد از بلوغ زن خود كه نه سال است او را افضا كند ديت نيست و چون قبل از بلوغ افضا كند ضامن ديت و مهر اوست و برو حرام مىشود و حرام ابدى و تا مردن يكى از ايشان نفقهء انزن واجب است برو و اگر مرد اجنبى افضا كند باكراه مهر و ديت واجب ميگردد و اگر برضاى زن افضا كرده ديت تنها واجب مىشود و اگر زنرا باكراه افضا كرده بكر بوده باشد ارش بكارت هم لازم ميگردد و در پاها ديت و در هر يك نصف ديتست و ديت انگشتهاى